Magritte_6667_small_large@2x

De vlucht van Issaschar – eerste deel

Irina Ze deed haar saxofoon in de koffer en zette deze in de hal neer, waar Lenin vanaf de poster aan de wand over ieders toekomst waakte. Ze had het repertoire doorgenomen, maar de saxofoon klonk mat. De concentratie was er niet en ze wist hoe dat kwam, ze moest vanmiddag de brief nog lezen. Elk jaar las ze op zijn sterfdag de brief. Ze pakte echter niet de brief, maar het fotoalbum met de naam HALTEBANG op de omslag. Ze bladerde het album door en zag dat haar gezicht bleek afstak bij de lachende gezichten van de anderen, terwijl ze juist hoopte iets opbeurends op haar gezicht te ontdekken. Joans donkere huid straalde warmte uit. En Irmgard leek een bosnimf met die groene ogen. Zelf stond ze er verloren bij alsof ze uit de Russische misère zó het podium was opgestapt. Mischa was een verhaal apart, weduwe van middelbare leeftijd die met haar dochtertje Iran was ontvlucht, tegelijk met
Lees verder...

ScreenHunter_650 Jan. 26 12.42

De vlucht van Issaschar – proposal

Tijd en plaats De roman speelt zich af in 1986. In dat jaar ontplofte in Tsjernobyl een kerncentrale en in de VS explodeerde de spaceshuttle Challenger. Voor de hoofdpersonen is 1986 een belangrijk jaar omdat zij elkaar dan ontmoeten. De plaats van handeling is een vervallen klooster. Eén van de hoofdpersonen maakt een reis naar Wit-Rusland om meer te weten te komen over haar geschiedenis. Enkele hoofdstukken spelen zich daar af. Hoofdpersonen Er zijn 3 hoofdpersonen: Waling van Geest (42) en zijn zoon Jeroen (19) en Irina Dantsjenko (33). Waling woont met zijn zoon Jeroen in een oud klooster. Hij is in het klooster geboren, zijn joodse moeder zat er ondergedoken. Na de oorlog is zij vertrokken naar Israël en liet hem bij de abt achter. Waling is na zijn scheiding gaan varen en zag Jeroen gedurende 10 jaar niet. Sinds hij terug is in het klooster, is hij in de ban van oude Keltische munten die hij vond en
Lees verder...

screenhunter_426-sep-16-17-29

Lilith

Lilith is de naam die Lucebert verzon voor zijn muze. Andere schrijvers en dichters gingen hem voor. Hölderlin (1770-1843) noemde zijn muze Diotima. Paul van Ostaijen (1896-1928) schreef een lofdicht op de filmster Asta Nielsen. Nabokov (1899-1977) schreef zijn roman Lolita – waarvan wordt beweerd dat hij de naam oppikte uit de krant toen hij de uitslagen van de paardenraces las, omdat een beroemd renpaard zo heette. Anderen menen dat Lolita een verwijzing is naar het lied ‘Die fesche Lola,’ uit de film Der Blaue Engel (1930), waarin Marlene Dietrich (1901-1992) de hoofdrol speelde. Lucebert, het kan niet anders, dacht bij Lilith ook aan het lied Lili Marleen, gezongen door Marlene Dietrich. Zij zong het in de oorlogsjaren zowel in het Duits als in het Engels. Het lied was populair bij soldaten aan beide fronten. Het lied gaat over een soldaat die hoopt zijn geliefde te zullen zoenen in het licht van een straatlantaarn. In het licht van de lantaarn worden de schaduwen
Lees verder...

d028badafa8a58fcd9b7981131f4babd

Sinterklaas is dood – leve Paardeklaas!

Een overlijdensbericht:   Oplettende kinderen hebben gemerkt dat Sint al jaren niet echt werkt. Hij is afwezig, komt slecht uit zijn woorden zag niet hoe Pieten de orde verstoorden.   Hij is zichzelf niet, net zo min als zijn Piet. Geen wonder, hij kan niet zichzelf zijn. Waarom? Wie is hij? Hoe kan dat zijn? Hoor hier het onderliggend verdriet.   Volwassenen weten: de Sint was zeer oud. En geen mens is onsterfelijk, meneer. Het onvermijdelijke gebeurde, niet kortbij maar al vrij lang geleden overleed hij.   De Sint die toen kwam aangevaren, is een ander. En? Waren er geen bewaren? Waarom die ander voor lief genomen, hij die het imago stal is feitelijk een dief.   Ouders wisten zich geen raad, ze vonden de dood te zwart-wit, ze stonden met monden vol tanden, wisten niet hoe ze dan het goede gevoel aan kinderen overdragen konden.   Maar luister eens hier, want hoort de dood niet bij het leven? Spoort
Lees verder...

screenhunter_382-aug-24-21-06

Lucepérd

In de poëzie van Lucebert (1924-1994) vinden vaak omkeringen plaats. Dat gebeurt bijvoorbeeld in het gedicht Visser van ma yan, waarvan de tekst luidt: ‘onder wolken vogels varen / onder golven vliegen vissen / maar daartussen rust de visser // golven worden hoge wolken / wolken worden hoge golven / maar intussen rust de visser.’ Over de juiste interpretatie van dit gedicht zijn de meningen verdeeld en dat komt omdat het omslagpunt – de in rust verkerende visser – verschillend wordt gewaardeerd. Is hij de spil waar alles om draait, of de speelbal der elementen? Hoe dan ook, het is de vraag of de waardering zelf wel in evenwicht is als de betekenis van de vissersvrouw – zij is in dit gedicht niet in beeld – wordt genegeerd. De rust van een visser kan niet zonder haar. In andere gedichten noemt Lucebert haar wel, zelfs haar naam: Lilith. In Luceberts poëzie veranderen werkpaarden in luxepaarden – en omgekeerd. Lilith is
Lees verder...

screenhunter_416-sep-07-13-52

Kapseizend paard

Van het chtonische naar het aquatische overstappen, betekent de kunst verstaan het hoofd boven water te houden. Aandacht dient uit te gaan naar zwem- of vaarkunst, opdat ’t spreken niet kopje onder gaat in taal die nergens op slaat. ‘t Water in gaan is een ander element verkennen, is zoeken naar grond onder handen en voeten. Wie die kunst verstaat, baart opzien en zal dankzij de wet van Archimedes het gevoel hebben te vliegen. Wie het niet kan, zal zich spoedig op de zeebodem wanen, zoals tuinder Jacob Meiland in Tonnus Oosterhoffs verhalenbundel Kan niet vernietigd worden (1996). Meiland loopt ’t water in en blijft nog dagen, weken op de zeebodem doorlopen, totdat uiteindelijk de zee zich geheel met hem heeft vereenzelvigd. Wie angst voor water heeft, dient ‘t spiegelende element eerst grondig te verkennen. Het paardige bekijken vanuit aquatisch perspectief heeft per definitie iets oppervlakkigs. Die oppervlakkigheid is van belang om verdrinking te voorkomen. Iemand kan het ook te kwaad krijgen als
Lees verder...

ScreenHunter_332 Jul. 27 14.41

The art of Horsemanship

Ergens in de geschiedenis ging het mis en het fatale moment is dankzij Homerus te traceren. Het was bij Troje. Of daarvoor al, maar Homerus schreef het op en dat telt. Prehistorische grotschilderingen verwijzen naar het eerste begin ruim 30.000 jaar geleden. Opgravingen brachten aan het licht dat de domesticatie van paarden 5000 jaar voor de jaartelling plaats had. In het tweede millennium zorgde het zes spakige wiel met ijzerbeslag voor een revolutie, strijdwagens met paarden ervoor verschenen op het strijdtoneel. Mens en paard toonden in vliegende vaart hun kunsten, maar ook verdween toen het geloof in het paardige. Hoe? Hoor. De kunstenaar Maurizio Cattelan zette in de zomer van 2003 op de dakrand van het Kölner Museum een jongetje neer. In de ronde vorm van het dak is gemakkelijk een paard te herkennen. ‘t Joch zat er vier maanden lang non stop te trommelen. Hij verwijst naar de figuur Oskar uit de roman Die Blechtrommel, van Günter Grass (1927-2015). De verfilming (1979)
Lees verder...

The Queen Estimate

Brexit and Black Beauty

De Europese toekomst na de Brexit is onzeker. Wel weten we dat de Engelse meerderheid het paard verkoos boven de Euro. Een verrassende keuze, maar we hadden het ook kunnen weten. De Britten wedden graag en ze weten als geen ander dat wie op het juiste paard wedt, verstand van kansberekening heeft én van paarden. Deze week kopte het nieuws: ‘Italiaanse banken hebben te maken met honderden miljarden aan slechte leningen.’ Die leningen deren de Britten niet meer, ze hebben goed gegokt. Maar het Engelse Pond staat er helemaal niet rooskleurig voor, dus zit de kick ‘m blijkbaar niet in het gokken, maar in de band met ‘t paard. Culturele icoon Gina M. Dorré legt in haar ‘Victorian Fiction and the Cult of the Horse’ (2006) de Engelse ziel bloot. Ze ontdekt dat het paard dè culturele icoon is in de bloeiperiode van de Britse geschiedenis. In kunst en literatuur dient het paard als medium om de maatschappelijke situatie tot
Lees verder...

mine1

Naar het innerlijk

Kunstenaar Wim T. Schippers leverde in 1997 een bijdrage aan het project Panorama 2000 – kunst rondom de Domtoren in Utrecht. Zijn idee was om pal naast de Domtoren een 112 meter diep gat (de exacte hoogte van de toren) te graven. Schippers: ‘De Negatieve Domtoren boort door alle aardlagen en trotseert het grondwater. De bezoeker kan afdalen en zo de historie en de archeologie van Utrecht ter plekke bestuderen.’ Het idee werd om praktische redenen niet uitgevoerd, maar in 2005 kwam stichting Initiatief Domplein met een plan dat het wel haalde, namelijk: het toegankelijk maken van de historische grond onder de Dom. De bezoeker van DOMunder kan kennismaken met een dwarsdoorsnede van 20 eeuwen geschiedenis op 5 meter onder de grond. Hoe kwam Schippers op het idee van de Negatieve Domtoren? Het kan niet anders of hij las in zijn jeugd Naar het middelpunt der aarde (1866) van Jules Verne en kwam zo op het idee.  Jules Verne vertelt hoe een
Lees verder...

toetsenbord-paard1

Toets der kritiek

Wie op pad gaat om tot de kern van de zaak door te dringen, doet er goed aan vooraf een inschatting te maken van het te behalen resultaat. Bepalend voor het resultaat is nooit de kern, het zijn altijd de omstandigheden die ‘t ‘m doen. Het maakt namelijk verschil of de zaak het slijpen van een diamant is of het pellen van een ui, of dat je met iemand praat over koetjes en kalfjes of over zoiets als het paardige. Doet de kern dan niet ter zake? – Zeker wel, waar zouden we anders in willen doordringen? Het willen doordringen tot de kern is een wil die doorgrondt – het is de meest uitgesproken aardse wil. Buiten deze wil om zijn er nog andere, ze leiden via andere elementen, lucht, water en vuur, naar andere doelen. Waar komt de wil om te doorgronden vandaan, hoe wordt ze geboren? Ontstaat ze soms vanuit een gevoel dat er vanuit de kern aan
Lees verder...