ScreenHunter_1478 May. 21 09.13

snaren luchtorkist

 vliegen willen is de weg van alle vlees herinneringen kruipen als maden   na de laatste cellen zucht sterf de oude plicht – stilte dan gehangene in broeiend licht uitgebloed gebaren geborchte   via donzen deuren harpen sluimer van luier tot luid, luider geluid, vensters open vaart de vogel uit zijn stemnest   of een spin zich als vlinder ontspint? schrap woorden wind voor de glasdraad, pluk je klank voor een vierkant boeket.   Er was eens een bromvlieg te Haren die wist zeer rechtlijnig te varen maar hij had het te kwaad en hij wist zich geen raad bij het zien van de woelige baren   een andere vlieg uit Sint Andries bezag het wat meer optimisties hij ging aan de zwier en riep: ‘Kiek noe ‘ns hier altegaar bent wie soam ja Kuu-bist-ies!’   *   beginnen is openen ‘t laten plooien van ‘t podiumgordijn   paardenbloemen zaden draven langs de gaten in het lood, licht ontloken sust de panische mug van munch
Lees verder...

ScreenHunter_1414 Feb. 24 09.56

Oogcontact

Het vliegende paard van Gansu is een bronzen beeldje uit China, gemaakt in de 2e eeuw. Tijdens de culturele revolutie in 1969 werd het opgegraven door boeren in het plaatsje Wuwei. Ze vonden in de grond een oud kloostergewelf en het graf van een legergeneraal. Het vliegende paard is over de hele wereld tentoongesteld en werd de icoon voor het moderne China. Ik vond het volgende commentaar: “Terwijl het paard langs het zwerk vliegt, stapt het op een zwaluw die bewonderend naar hem opkijkt. Anders dan de Westerse Pegasus maakt het Chinese paard geen gebruik van vleugels, hij galoppeert op eigen kracht en is sneller dan de wind.” De oorsprong van dit commentaar kon ik niet achterhalen, maar de bedenker ervan ziet iets over het hoofd. Het kan natuurlijk zijn dat het paard de zwaluw uitlacht terwijl hij over hem heen walst, toch denk ik dat de Chinese monniken met dit beeldje iets anders wilden vertellen. Want waarom houdt het
Lees verder...

-athene-musea-04

Lugnasad

Hij keerde de sneeuwstorm de rug toe en verliet de studeerkamer. In de refter maakte hij de haard aan en nestelde zich bij het vuur. Hij las een boek en dronk een glas wijn terwijl buiten de wind joelde. Het was al bijna donker toen de deurbel ging. Met een zucht legde hij het boek neer om te kijken wie het was. Hij wilde niet opendoen, maar gezien de weersomstandigheden kon hij iemand niet buiten laten staan. De ijswind sloeg hem in het gezicht toen hij de deur open deed. ‘Waling, ik moet echt met Jeroen spreken.’ Voor hem stond een Eskimo die sprak met de stem van Esther. Hij gebaarde dat ze binnen moest komen. De Eskimo gleed over de drempel en bleef op de deurmat staan. ‘Hoe kom jij hier?’ vroeg hij, nadat hij de wind had buitengesloten. ‘Op de fiets, maar halverwege ben ik gaan lopen… Ik moet Jeroen spreken.’ Hij bracht haar naar de refter en
Lees verder...

Magritte_6667_small_large@2x

De vlucht van Issaschar – eerste deel

1 Ze zette haar saxofoon in de hal neer, waar Lenin vanaf de poster aan de wand over het instrument en over ieders toekomst waakte. Eigenlijk moest ze de hele middag repeteren, maar de concentratie was er niet, haar spel klonk mat. Ze wist hoe dat kwam, ze had de brief nog niet lezen. Op zijn sterfdag las ze altijd de brief. Met een zucht liep ze naar de kast om de brief te pakken, maar in plaats daarvan nam ze het fotoalbum uit de kast met de foto’s van HALTEBANG, zo heette de band. Tien jaar geleden had ze de naam gevonden toen ze lijnen trok tussen de steden waar de leden geboren waren, een lijn van Havanna naar Leningrad en een lijn van Teheran naar Bangkok. De lijnen kruisten elkaar in de stad Groningen. Ze bekeek de foto’s en zag dat haar gezicht elke keer bleek afstak bij de lachende gezichten van de anderen. Joans donkere huid bijvoorbeeld,
Lees verder...

ScreenHunter_650 Jan. 26 12.42

De vlucht van Issaschar – proposal

Tijd en plaats Groningen, najaar 1986 Hoofdpersonen Drie hoofdpersonen: Waling van Geest (42) en zijn zoon Jeroen (19) en Irina Dantsjenko (33). Waling woont met zijn zoon Jeroen in een vervallen klooster. Hij is er geboren toen zijn joodse moeder er ondergedoken zat. Na de oorlog liet ze hem in het klooster achter en ging naar Israël. Waling heeft het klooster geërfd en woont er sinds enkele jaren weer, samen met zijn zoon Jeroen die muzikant wil worden. Waling is in de ban van oude Keltische munten die hij in het klooster vond en waarvan hij de afbeeldingen ontcijfert. Jeroen heeft twee passies, zijn duiven en de saxofoon. Hij laat zijn duiven lange afstanden vliegen en ze komen steeds bij hem terug (de titel De Vlucht van Issaschar verwijst hiernaar). Zijn moeder kwam om bij een verkeersongeluk, waarna Jeroen bij zijn vader is gaan wonen. Hij meent dat het ongeval geen toeval was en dat zijn moeder zelfmoord pleegde. In het
Lees verder...

screenhunter_426-sep-16-17-29

Lilith

Lilith is de naam die Lucebert verzon voor zijn muze. Andere schrijvers en dichters gingen hem voor. Hölderlin (1770-1843) noemde zijn muze Diotima. Paul van Ostaijen (1896-1928) schreef een lofdicht op de filmster Asta Nielsen. Nabokov (1899-1977) schreef zijn roman Lolita – waarvan wordt beweerd dat hij de naam oppikte uit de krant toen hij de uitslagen van de paardenraces las, omdat een beroemd renpaard zo heette. Anderen menen dat Lolita een verwijzing is naar het lied ‘Die fesche Lola,’ uit de film Der Blaue Engel (1930), waarin Marlene Dietrich (1901-1992) de hoofdrol speelde. Lucebert, het kan niet anders, dacht bij Lilith ook aan het lied Lili Marleen, gezongen door Marlene Dietrich. Zij zong het in de oorlogsjaren zowel in het Duits als in het Engels. Het lied was populair bij soldaten aan beide fronten. Het lied gaat over een soldaat die hoopt zijn geliefde te zullen zoenen in het licht van een straatlantaarn. In het licht van de lantaarn worden de schaduwen
Lees verder...

d028badafa8a58fcd9b7981131f4babd

Sinterklaas is dood – leve Paardeklaas!

Een overlijdensbericht:   Oplettende kinderen hebben gemerkt dat Sint al jaren niet echt werkt. Hij is afwezig, komt slecht uit zijn woorden zag niet hoe Pieten de orde verstoorden.   Hij is zichzelf niet, net zo min als zijn Piet. Geen wonder, hij kan niet zichzelf zijn. Waarom? Wie is hij? Hoe kan dat zijn? Hoor hier het onderliggend verdriet.   Volwassenen weten: de Sint was zeer oud. En geen mens is onsterfelijk, meneer. Het onvermijdelijke gebeurde, niet kortbij maar al vrij lang geleden overleed hij.   De Sint die toen kwam aangevaren, is een ander. En? Waren er geen bewaren? Waarom die ander voor lief genomen, hij die het imago stal is feitelijk een dief.   Ouders wisten zich geen raad, ze vonden de dood te zwart-wit, ze stonden met monden vol tanden, wisten niet hoe ze dan het goede gevoel aan kinderen overdragen konden.   Maar luister eens hier, want hoort de dood niet bij het leven? Spoort
Lees verder...

screenhunter_382-aug-24-21-06

Lucepérd

Omkeringen zie je dikwijls in de poëzie van Lucebert (1924-1994) bijvoorbeeld in het beroemde gedicht Visser van ma yan: ‘onder wolken vogels varen / onder golven vliegen vissen / maar daartussen rust de visser // golven worden hoge wolken / wolken worden hoge golven / maar intussen rust de visser.’ Over de waardering van het omslagmoment in dit gedicht zijn de meningen verdeeld. Is de in rust verkerende visser een spil waar de wereld om draait – of is hij juist een speelbal der elementen? De vraag is echter wat zo’n waardering waard is als de betekenis van de vissersvrouw (zij is in dit gedicht overigens niet in beeld) wordt vergeten. In andere gedichten noemt Lucebert haar wel, ze heet: Lilith. Zij is zijn luxepaard, de inspiratiebron voor hemzelf als dichtend werkpaard. Mijn blog ‘Lucepérd’ (spreek uit: lûdsjepeerd) had eigenlijk Kapseizend paard (2) moeten heten omdat ik hier voortborduurt op mijn vorige blog waarin ik de dichtbundel ‘Liederen van een kapseizend paard’,
Lees verder...

screenhunter_416-sep-07-13-52

Kapseizend paard

Van het chtonische naar het aquatische overstappen, betekent de kunst verstaan het hoofd boven water te houden. Aandacht dient uit te gaan naar zwem- of vaarkunst, opdat ’t spreken niet kopje onder gaat in taal die nergens op slaat. ‘t Water in gaan is een ander element verkennen, is zoeken naar grond onder handen en voeten. Wie die kunst verstaat, baart opzien en zal dankzij de wet van Archimedes het gevoel hebben te vliegen. Wie het niet kan, zal zich spoedig op de zeebodem wanen, zoals tuinder Jacob Meiland in Tonnus Oosterhoffs verhalenbundel Kan niet vernietigd worden (1996). Meiland loopt ’t water in en blijft nog dagen, weken op de zeebodem doorlopen, totdat uiteindelijk de zee zich geheel met hem heeft vereenzelvigd. Wie angst voor water heeft, dient ‘t spiegelende element eerst grondig te verkennen. Het paardige bekijken vanuit aquatisch perspectief heeft per definitie iets oppervlakkigs. Die oppervlakkigheid is van belang om verdrinking te voorkomen. Iemand kan het ook te kwaad krijgen als
Lees verder...