SchoenenvGoghbeide

Waarheid in een schoen

Tijdens een kanotocht over het Paterswoldsemeer had ik m’n schoenen uitgedaan en op de punt van de boot gezet. De week daarop schreef ik er een gedicht over. Toen wist ik niet dat die schoenen sprekend leken op het paar dat Van Gogh eens schilderde. Nu weet ik dat wel, en ook dat de filosoof Heidegger iets over die schoenen zegt in De oorsprong van het kunstwerk, een college uit 1936. Aan de hand van dat schilderij legt hij uit wat ware kunst is. Zijn visie op kunst heeft mij geholpen om mijn eigen gedicht beter te leren begrijpen, ik kijk er met andere ogen naar. De wil tot waarheid Vanwaar de drive van Heidegger (1889-1976) om te zoeken naar zoiets als ‘de waarheid’? Wat bewoog hem en hoezo dacht hij dit voor anderen te kunnen bepalen? Rüdiger Safranski beschrijft in Heidegger en zijn Tijd welke weg H bewandelt. Het startpunt is de Eerste Wereldoorlog. Na die oorlog staat de
Lees verder...

Marjan Teeuwen | Verwoest Huis Bloemhof 1 (2013), © Marjan Teeuwen

Verwoest Huis op Noord, 2014

Een geologie van het buitengewone   Had Marjan Teeuwen haar Verwoest Huis op Noord driehonderd jaar geleden gerealiseerd, dan was ze waarschijnlijk als heks op een kerkplein verbrand, want een huisvrouw die het huis zo toetakelt, moest wel van de duvel bezeten zijn. Tweehonderd jaar geleden was haar werk mogelijk een monument geworden ter ere van de overwinning bij de Slag bij Waterloo. Het was dan gezien als ruïne waarop het nieuwe Europa kon worden gebouwd. Honderd jaar geleden had het werk kunnen staan voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, een oorlog met ongekende aantallen doden. Het had symbool kunnen zijn voor de gevaren van de techniek en een oorlog waarvan een ieder dacht dat het de allerlaatste was. Deze aanloop over een periode van driehonderd jaar is een mogelijke, maar niet realistische benadering van de kunst van Marjan Teeuwen. Niet realistisch, omdat haar werk niet toen tot stand kwam, maar nu. Toch is zo’n aanloop zinnig, omdat hij
Lees verder...

Sinterklaas is nog niet jarig

Sinterklaas is nog niet jarig

Onze goedheiligman bevindt zich nog op volle zee, maar de zwartepietendiscussie is al met zo’n heftigheid losgebarsten dat het lijkt alsof iedereen nog in Sinterklaas gelooft. Ik geloof niet meer in Sinterklaas, al kan ik me heel goed verplaatsen in de hoofdpersoon van een kort verhaal van Vonne van der Meer in Nachtgoed (1993). Het verhaal (Het zingen, het water, de peen), gaat over een jongen die zo verknocht is aan het ritueel van het zetten van de schoen, dat hij in Sinterklaas blijft geloven, ook als volwassen man. Zijn moeder doet haar best hem te begrijpen, maar kan dat niet. Frans Kellendonk (1951-1990) heeft zowaar geprobeerd om na de dood van god het katholieke geloof nieuw leven in te blazen, door net te doen alsof god wel bestaat. Een soort Sinterklaas als het ware. Hoe hij zich dat geloof voorstelde, schreef hij in De veren van de Zwaan en in Geschilderd eten. De ophef over de zwarte pieten heeft
Lees verder...